Kapsayıcı Eğitimde Yeni Bir Adım: Beden Eğitimi Öğretmeni Adaylarında Yetkinlik ve Tutum Gelişimi

Kapsayıcı Eğitimde Yeni Bir Adım: Beden Eğitimi Öğretmeni Adaylarında Yetkinlik ve Tutum Gelişimi

Eğitimde kapsayıcılık yaklaşımı, her öğrencinin farklı ihtiyaçlarını gözeten daha adil ve erişilebilir bir öğrenme ortamı oluşturmayı hedefliyor. Bu doğrultuda, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen yeni bir çalışma, beden eğitimi öğretmeni adaylarının kapsayıcı eğitime yönelik yeterlik, öz-yeterlik ve tutumlarının nasıl geliştirilebileceğine ışık tutuyor. Elif Top ve Mustafa Demir imzasını taşıyan araştırma, uluslararası saygınlığı yüksek Teaching and Teacher Education dergisinde yayımlandı. 

14 Haftalık Eğitim Programının Etkisi Araştırıldı

Çalışmada, beden eğitimi öğretmenliği alanında öğrenim gören öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitime yönelik gelişimleri, 14 haftalık bir eğitim programı üzerinden incelendi. Araştırma kapsamında katılımcılar üç gruba ayrıldı. İlk gruba teorik ve uygulamalı eğitim birlikte verilirken, ikinci grup yalnızca teorik eğitim aldı. Kontrol grubu ise rutin öğretim sürecine devam etti. Araştırmanın temel amacı, farklı eğitim modellerinin öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitim alanındaki mesleki hazırlık düzeyleri üzerindeki etkisini karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktı. 

Uygulamalı Eğitim Daha Güçlü Sonuçlar Verdi

Araştırma sonuçları, teorik ve uygulamalı eğitimin birlikte sunulduğu grubun diğer gruplara göre daha belirgin gelişim gösterdiğini ortaya koydu. Özellikle kapsayıcı öğretim yeterliği, iş birliği becerisi, farklı engel gruplarına yönelik öz-yeterlik algısı ve kapsayıcı eğitime yönelik tutumlarda anlamlı artışlar gözlendi. Bu bulgu, öğretmen adaylarının yalnızca teorik bilgiyle değil, doğrudan deneyimle desteklenen uygulamalı süreçlerle çok daha güçlü bir mesleki donanım kazandığını gösteriyor. 

Gerçek Ortamlarda Deneyim Kazandılar

Çalışmanın dikkat çeken yönlerinden biri, uygulama boyutunun gerçek eğitim ve spor ortamlarına taşınmış olması oldu. Öğretmen adayları, zihinsel, fiziksel, görme ve işitme yetersizliği bulunan bireylere yönelik beden eğitimi uygulamalarını yalnızca ders içeriği olarak öğrenmekle kalmadı; aynı zamanda özel eğitim ortamlarında ve uygulama alanlarında doğrudan deneyimleme fırsatı buldu. Böylece öğretmen adaylarının hem pedagojik farkındalıkları hem de kapsayıcı öğretime yönelik güvenleri güçlendi. 

Öğretmen Yetiştirme Programları İçin Önemli Katkı

Araştırma, kapsayıcı eğitimin başarısında uygulama temelli öğretmen yetiştirmenin kritik rol oynadığını vurguluyor. Bulgular, özellikle beden eğitimi öğretmenliği programlarında engellilik odaklı içeriklerin artırılması, uygulama deneyimlerinin erken dönemde programa entegre edilmesi ve öğretmen adaylarının saha temelli öğrenme fırsatlarıyla desteklenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Bu yönüyle çalışma, hem Türkiye’deki öğretmen yetiştirme politikalarına hem de uluslararası kapsayıcı eğitim literatürüne önemli katkılar sunuyor. 

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi öğretim üyesi Elif Top ve Mustafa Demir tarafından yürütülen ve Teaching and Teacher Education dergisinde yayımlanan bu bilimsel çalışma, eğitim bilimleri alanında Q1 kategorisinde ve %10’luk dilimde yer almasıyla dikkat çekmektedir. Çalışma, kapsayıcı eğitimde öğretmen yetiştirme süreçlerine yönelik güçlü ve uygulamaya dönük bulgular sunarak, hem ulusal hem de uluslararası literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır.

Çalışma linki: https://doi.org/10.1016/j.tate.2026.105431